Cảnh sắc núi rừng trong Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng (Quảng Bình) những tháng sau Tết Nguyên đán với cây xanh, suối nước trong vắt. Làm nền cho các thung lũng là những dãy núi đá vôi xanh ngắt dựng đứng, những đàn linh trưởng đu mình trên cây, hay những chú khỉ vàng xuống sát bờ suối bắt cá ăn…
Từ Trung tâm Du lịch Phong Nha – Kẻ Bàng ở thị trấn Phong Nha, huyện Bố Trạch, chúng tôi thuê một chiếc du thuyền qua dòng sông Chày để ngược vào rừng sâu. Càng vào sâu, dòng sông Chày càng khúc khuỷu, lắm thác nhiều ghềnh dẫn đến vùng rừng Trộ Mợng. Ðây là điểm đầu tiên của tuyến du lịch sinh thái rừng Phong Nha – Kẻ Bàng đã được khảo sát và mở tuyến du lịch, bên cạnh tuyến tham quan động Phong Nha đã nổi tiếng những năm qua.
Tại đây có thác Chài cao khoảng 50 mét, có bãi Ràn Bò… Theo người dân địa phương, sở dĩ có tên gọi là Ràn Bò vì trước kia bò tót kéo nhau về nơi đây để đẻ, và nhiều đàn bò rừng khác vẫn rủ nhau tụ lại nơi vùng đất tốt tươi này.
Tại đây còn có nhiều địa danh được gọi theo đặc điểm của rừng Phong Nha – Kẻ Bàng, như Nước Ngang: để chỉ một dòng suối chảy vắt ngang so với chiều chảy xuôi của các dòng sông, suối khác trong vùng; Ðá Nằm: một hòn đá lớn nằm ngay giữa dòng thác chảy; Chân Thớt: một hòn đá trông không khác gì một chiếc thớt thái thịt; đặc biệt là vùng Nước Trồi: nhiều người thích thú khi thấy một dòng nước cứ chảy trồi lên khỏi mặt nước, như có ai đó đang cầm ống và nấp dưới lòng đất mà phun nước lên vậy.
Ði xa hơn nữa theo đường Hồ Chí Minh (nhánh Tây) ta sẽ tới vùng Eo Gió. Giữa rừng núi đá vôi có một chỗ eo nhỏ đủ cho một xe ôtô qua, luôn tràn đầy gió thổi vi vút suốt ngày đêm. Trước khi đến với Eo Gió, ta hãy nán lại Trợ Mợng để thăm hang Vòm nổi tiếng và những dòng suối trong, có nước xanh màu ngọc bích trông rất ma quái.
Qua khỏi Eo Gió ta sẽ mục kích những vực núi đá vôi sâu đến hút mắt, rồi đến những cánh rừng nguyên sinh hoang dã làm ta chợt nhớ đến thời của những con khủng long gầm rú. Vào những ngày của mùa Xuân và chớm sang Hè, nơi đây tràn ngập thảm hoa bồng bồng, hoa mỏ quạ, hoa vàng anh… dọc hai bên thượng nguồn sông Chày và vùng suối Nước Moọc. Những triền núi cao nơi đây cũng tím ngắt màu hoa bằng lăng. Từ đây, ta có thể ngồi ôtô đi suốt rừng nhiều vùng rừng núi hoang dã.
Nếu du khách muốn tha thẩn giữa rừng sâu cũng có thể đi bộ 5-7km để đến vùng rừng Cổ Khu. Đây là khu rừng nguyên sinh lý tưởng nhất của Di sản thiên nhiên thế giới Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng. Ði dưới tán cây rừng ta cứ ngỡ như đang đi trong rừng vùng ôn đới. Bởi rừng chỉ có các loài cây cao, hoàn toàn không có cây bụi, cây dây leo bên dưới.
Những tầng lá rụng vào mùa Đông đã chất dày trên mặt đất như một lớp thảm. Ở rừng đây có nhiều cây to 5-7 người ôm mới xuể. Nơi đây là vùng sinh thái của nhiều loài thú rừng sinh sống, như hươu, nai, chim, trước đây còn có cả hổ và bò tót… Vì giống với rừng ôn đới nên rừng Cổ Khu phần lớn bằng phẳng và rất sạch.
Nếu trở lại đường Hồ Chí Minh, rẽ sang phía Đông Bắc, đi bộ chừng 2km ta sẽ qua một vùng sinh thái khác, là vùng hang E, Thung Tre, một vùng bằng phẳng rộng khoảng 2.000ha. Rừng mọc đầy cỏ tranh và tre nứa, xung quanh được bao bọc bằng các dãy núi đá vôi dựng đứng, cao hàng trăm mét. Ðây cũng là vương quốc của các loài chim Phong Nha – Kẻ Bàng.
Theo hồ sơ công nhận Phong Nha – Kẻ Bàng là Di sản thiên nhiên thế giới của tổ chức UNESCO, đây là một trong những thung lũng đẹp nhất thế giới. Cách đây khoảng 5 triệu năm, nơi đây là mặt nước biển, có nhiều suối lớn, nhỏ chảy ngầm. Có chỗ dòng nước hiện lên mặt đất vài mét hay vài chục mét, rồi lại chui tọt vào đất, mất hút cứ như đang chơi trò trốn tìm vậy. Từng có một chương trình phát triển du lịch nơi đây, theo đó sẽ được tỉnh Quảng Bình và Vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng dựng lên các lều cỏ, nhà sàn cho du khách ở lại qua đêm thưởng ngoạn cảnh trời đêm đầy sao giữa núi rừng. Hay vào buổi sáng, du khách lên các chòi quan sát cao để ngắm nhìn các loài thú hoang như vượn, nai, mang, khỉ, lợn… kiếm ăn trên trảng cỏ tranh…
Một chuyến du ngoạn giữa mùa Xuân trong rừng Phong Nha – Kẻ Bàng chắc chắn để lại trong mỗi du khách những ấn tượng không dễ phai mờ.
