Thời gian gần đây, không ít nghệ sĩ vướng vào những vụ việc quảng cáo sai sự thật, khiến dư luận phẫn nộ và đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của người nổi tiếng cũng như vai trò quản lý của cơ quan chức năng.
Liên tiếp nhiều vụ việc gây bức xúc
Gần đây, vụ việc YouTuber Quang Linh Vlogs – một gương mặt được yêu mến nhờ hình ảnh thiện nguyện – bị khởi tố vì quảng cáo sai lệch về sản phẩm kẹo rau củ Kera đã khiến cộng đồng mạng choáng váng. Anh từng giới thiệu loại kẹo này như một giải pháp thay thế rau xanh cho trẻ nhỏ. Tuy nhiên, kết quả kiểm tra từ cơ quan chức năng cho thấy sản phẩm không đạt tiêu chuẩn, thông tin quảng bá là sai sự thật và có thể gây hại nếu người dùng tin tưởng tuyệt đối. Trước đó, nhiều nghệ sĩ nổi tiếng như NSND Hồng Vân, MC Vân Hugo, BTV Quang Minh, diễn viên Doãn Quốc Đam… cũng từng bị phản ứng mạnh mẽ khi quảng cáo các loại sữa kém chất lượng.
Nghệ sĩ là người của công chúng, mỗi phát ngôn, hình ảnh hay hành vi đều có sức ảnh hưởng rộng rãi. Khi họ nhận lời quảng cáo một sản phẩm, đặc biệt là sản phẩm liên quan đến sức khỏe, giáo dục hay trẻ em, đó không chỉ là hợp đồng thương mại – mà còn là sự cam kết ngầm về chất lượng và uy tín.
Nhiều nghệ sĩ biện minh rằng mình chỉ “giới thiệu theo trải nghiệm cá nhân” hoặc “tin vào phía nhãn hàng”. Nhưng với tầm ảnh hưởng hiện có, sự thiếu trách nhiệm trong kiểm chứng thông tin đồng nghĩa với việc tiếp tay cho sản phẩm kém chất lượng tiếp cận người tiêu dùng.
Cơ quan quản lý cần mạnh tay hơn
Trước thực trạng nghệ sĩ quảng cáo sai sự thật ngày càng phổ biến, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã lên kế hoạch sửa đổi Luật Quảng cáo, trong đó có nội dung quản lý hoạt động của những người có tầm ảnh hưởng trên mạng xã hội.
Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn – NSND Nguyễn Xuân Bắc – cho biết: “Nếu nghệ sĩ vì lợi ích cá nhân mà đưa thông tin sai lệch, lừa dối công chúng thì cần xử lý nghiêm khắc. Cần có quy định cụ thể để nâng cao trách nhiệm và đạo đức của người hoạt động nghệ thuật.”
Hiện tại, theo Nghị định 38/2021/NĐ-CP, hành vi quảng cáo sai sự thật có thể bị phạt tiền từ 60 đến 80 triệu đồng. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng mức phạt này còn thấp so với thu nhập từ quảng cáo của nghệ sĩ, và cần có chế tài bổ sung như công khai vi phạm, tạm ngưng hoạt động quảng cáo hoặc rút giấy phép liên quan nếu vi phạm nhiều lần.
Trách nhiệm không chỉ là xin lỗi
Trong phần lớn các vụ việc, nghệ sĩ sau khi bị phản ánh thường lên tiếng xin lỗi, thừa nhận đã “thiếu kiểm chứng” hoặc “chưa đủ cẩn trọng”. Nhưng những lời xin lỗi này không đủ để bù đắp cho hậu quả – từ tài chính đến sức khỏe – mà người tiêu dùng phải gánh chịu. Danh tiếng là kết quả của sự nỗ lực, nhưng cũng là tài sản công chúng gửi gắm. Một khi nghệ sĩ dùng danh tiếng đó để lan truyền thông tin sai, danh tiếng không còn là điểm cộng, mà trở thành gánh nặng.
Quảng cáo là quyền của nghệ sĩ. Nhưng quyền đó cần đi kèm với trách nhiệm – đặc biệt là trách nhiệm với cộng đồng. Nghệ sĩ không thể đứng ngoài hậu quả của những sản phẩm mình đã góp phần lan tỏa. Đã đến lúc cơ quan chức năng siết chặt quản lý, luật hóa trách nhiệm, đồng thời người nổi tiếng cũng cần nhìn lại chính mình để giữ lấy niềm tin công chúng – thứ không phải tiền bạc nào cũng có thể mua lại được.
