Hành trình tại Bản Liền đang bước vào những khoảnh khắc cuối cùng, nơi niềm vui khám phá dần nhường chỗ cho sự lưu luyến của ngày chia tay. Gác lại nỗi buồn sắp xa cách, Tập 19 “Gia Đình Haha” thắp lên bầu không khí tươi vui qua những trải nghiệm văn hóa độc đáo, nơi sự tần tảo của con người hòa quyện cùng niềm tự hào dân tộc.
Khi bàn tay “hóa sắt” trên chảo lửa
Trong lúc làm trà khô, chị Thông khiến các thành viên không khỏi lo lắng khi thản nhiên dùng đôi tay trần đảo trực tiếp những lá trà tươi trên chảo gang đang nóng rực.
“Chưa nóng đâu em”, “Làm nhiều nó chai hết rồi” – câu trả lời nhẹ tênh của chị trước sự lo lắng của các thành viên khiến Út Khánh phải thốt lên đầy nể phục: “Cái tay của chị phi thường thật á!”. Để có được những lá trà Shan Tuyết thơm ngon, chị Thông đã phải tôi luyện đôi bàn tay quen dần với sức nóng, chấp nhận sự thô ráp để giữ trọn hương vị ngon nhất.
Sự tần tảo ấy còn gói ghém trong chõ xôi ngũ sắc dẻo thơm vào sáng hôm sau. Để xôi có màu tím đẹp mắt từ lá cẩm, chị Thông đã phải thức đến 2 giờ sáng để hái lá, đun nước và ngâm nếp. Hình ảnh chị thức khuya dậy sớm, tỉ mỉ chuẩn bị từng phần xôi để đãi khách chính là tấm lòng của người mẹ, người chị trong gia đình: Luôn muốn dành những gì tốt nhất, trọn vẹn nhất cho những “người thân” phương xa trở về.
“Trồng cây đã khó, trồng người còn khó hơn”
Tập 19 không chỉ có mùi hương của trà, mà còn có vị mặn của những giọt mồ hôi thầy cô giáo cắm bản. Hành trình cùng các em học sinh dân tộc Tày, Mông, Nùng… khoác lên mình những bộ trang phục truyền thống với màu sắc, hoa văn riêng biệt và các em cùng nhau lên rừng trồng cây đã tạo nên một bức tranh đa sắc rực rỡ giữa rừng xanh. Từ đó gợi mở nên những câu chuyện về nghề giáo tại nơi đây.
Giữa núi rừng trùng điệp, câu cảm thán của Jun Phạm: “Trồng cây đã khó, trồng người khó hơn” như một niềm trân trọng, biết ơn cho sự cống hiến hết mình của giáo viên nơi đây. Có những cô giáo phải vượt 30km đèo dốc mỗi ngày, hay những người con Lào Cai học xong ở phố thị vẫn quay về cống hiến cho bản làng. Những mầm cây xanh đang được vun trồng hôm nay là biểu tượng cho niềm tin mãnh liệt vào tương lai mà thầy cô đang gieo xuống từng ngày.
Tục “đụng lợn” – Bài toán kinh tế khôn khéo
Bên cạnh những nét văn hóa, tục “đụng lợn” tại Bản Liền mang đến một góc nhìn thú vị về tư duy kinh tế thực tế. Khác với lầm tưởng tự cung tự cấp, Jun Phạm nhanh chóng nhận ra đây thực chất là hình thức “mua chung” đầy văn minh: “Cứ nhà nào nuôi heo đến lúc ăn thì lấy một con, mổ ra rồi chia đều cho các hộ khác”. Chị Thông cũng khẳng định trong tập quán này: “Bao nhiêu nhà chung nhau lấy thịt thì nhân lên theo giá thị trường rồi chia tiền ra trả”. Cách làm này vừa giúp bà con giải quyết nhu cầu thực phẩm tươi sống, vừa thắt chặt tình làng nghĩa xóm qua những phiên chợ thu nhỏ ngay tại bản làng.
Câu chuyện bên bếp lửa tiếp tục hé lộ nét tín ngưỡng ẩm thực sâu sắc của người Tày qua món thịt gác bếp. Theo lời chị Thông, đây là món ăn “bất di bất dịch” mỗi dịp xuân về, quan trọng đến mức “nhà nào khó khăn cũng phải đi vay tiền mua 4-5 cân thịt về làm thì mới ra cái Tết”. Sự cầu kỳ trong khâu chế biến – phải ngâm tẩm gia vị đủ 3 đêm mới được treo lên – cho thấy sự trân trọng tuyệt đối của gia chủ dành cho phong vị cổ truyền. Không khí càng thêm rôm rả khi Duy Khánh hóm hỉnh ví von những dải thịt được bảo quản kỹ lưỡng từ mùa đông năm ngoái chính là phong cách “ẩm thực retro”, mang đến tiếng cười giòn tan cho cả gia đình.
