Từ giả danh công an, viện kiểm sát đến giả mạo tai nạn, lừa đảo qua mạng nhắm vào người cao tuổi ngày càng tinh vi. Công an TP.HCM khuyến cáo các gia đình nâng cao cảnh giác.
Thời gian qua, Công an TP.HCM đã ghi nhận nhiều trường hợp người cao tuổi bị lừa đảo với số tiền lớn khi tham gia mạng xã hội. Điều đáng báo động là nhiều nạn nhân bị lừa đảo nhiều lần cho đến khi cạn kiệt tài sản mới tìm đến sự giúp đỡ của người thân.
Theo Công an TP.HCM, có đến 50% vụ án lừa đảo mà nạn nhân là người cao tuổi xuất phát từ việc họ sợ liên lụy đến con cháu và không am hiểu về công nghệ. Đây chính là những yếu tố khiến các đối tượng lừa đảo lợi dụng để thực hiện hành vi phạm tội.
Các đối tượng thường sử dụng thủ đoạn hù dọa, khiến người cao tuổi hoảng loạn và dễ dàng làm theo yêu cầu của chúng. Đáng chú ý, các nạn nhân thường giấu con cháu cho đến khi mất hết tiền, khiến việc phát hiện và ngăn chặn trở nên khó khăn hơn.
Những chiêu trò lừa đảo tinh vi
Công an TP.HCM đã chỉ ra một số thủ đoạn lừa đảo phổ biến mà các đối tượng thường sử dụng, bao gồm:
Giả danh cơ quan chức năng: Các đối tượng giả danh công an, viện kiểm sát, tòa án để đe dọa người cao tuổi về việc họ có liên quan đến các đường dây lừa đảo hoặc phạm tội. Sau đó, chúng yêu cầu nạn nhân chuyển tiền để “xác minh” hoặc “chứng minh vô tội”.
Giả mạo tai nạn: Các đối tượng gọi điện thông báo cho người cao tuổi rằng con cháu của họ gặp tai nạn giao thông và yêu cầu chuyển tiền gấp để chi trả viện phí hoặc cứu chữa.
Giả mạo nhân viên nhà mạng: Các đối tượng giả mạo nhân viên nhà mạng để hỗ trợ nâng cấp sim 4G/5G, sau đó chiếm đoạt sim và tài khoản ngân hàng của nạn nhân.
Các hình thức lừa đảo khác: Giả mạo nhận quà tặng, kêu gọi từ thiện, chuyển nhầm tiền, giả mạo khuôn mặt và giọng nói bằng Deepfake AI, giả mạo tin nhắn trúng thưởng từ các trang thương mại điện tử…
Lời khuyên cho các gia đình
Trước tình hình lừa đảo ngày càng tinh vi, Công an TP.HCM khuyến cáo các gia đình có người cao tuổi cần đặc biệt lưu ý:
Tăng cường giao tiếp: Dành thời gian gần gũi, trò chuyện và tuyên truyền, cảnh báo người cao tuổi về các phương thức, thủ đoạn lừa đảo trên mạng.
Hướng dẫn sử dụng công nghệ an toàn: Hướng dẫn người cao tuổi cách sử dụng các thiết bị công nghệ và mạng xã hội một cách an toàn, đồng thời giải thích rõ về các nguy cơ tiềm ẩn.
Kiểm soát tài khoản ngân hàng: Cân nhắc kỹ lưỡng việc để người cao tuổi sử dụng các ứng dụng ngân hàng hoặc liên kết tài khoản ngân hàng để tránh bị lừa đảo.
Hỗ trợ kịp thời: Khi người cao tuổi nhận được các cuộc gọi hoặc tin nhắn có dấu hiệu lừa đảo, cần thông báo ngay cho con cháu, người thân để được hỗ trợ và giải quyết.
Phối hợp với cơ quan công an: Khi phát hiện các trường hợp lừa đảo, cần trình báo ngay với cơ quan công an để được điều tra và xử lý.
Lời khuyên cho người dân
Công an TP.HCM cũng đưa ra các khuyến cáo dành cho người dân để phòng tránh lừa đảo:
Không cung cấp thông tin cá nhân: Tuyệt đối không cung cấp mã OTP/Smart OTP, thông tin số thẻ, mã bí mật CVV/CCV cho bất kỳ ai, kể cả người tự xưng là nhân viên ngân hàng.
Cẩn trọng với các liên kết: Không click vào các link/quét mã QR dẫn đến website lạ.
Không cài đặt ứng dụng lạ: Không tự ý cài đặt các ứng dụng có nguồn không tin cậy.
Lưu giữ bằng chứng: Nếu nhận được tin nhắn tống tiền, không làm theo yêu cầu của kẻ gian mà phải lưu lại bằng chứng và cung cấp cho cơ quan công an.
Lừa đảo qua mạng đang ngày càng trở nên tinh vi và khó lường. Mỗi người dân cần nâng cao ý thức cảnh giác, trang bị cho mình những kiến thức và kỹ năng cần thiết để bảo vệ bản thân và gia đình trước các nguy cơ tiềm ẩn. Đặc biệt, việc quan tâm, chăm sóc và giáo dục người cao tuổi về vấn đề này là vô cùng quan trọng để giúp họ tránh khỏi những cạm bẫy lừa đảo trên không gian mạng.
