Ba năm sau tai nạn giao thông khiến cánh tay mất chức năng, nam bệnh nhân 22 tuổi được các bác sĩ Bệnh viện Quốc tế Minh Anh phẫu thuật chuyển một phần cơ từ đùi lên cánh tay, nối mạch máu và thần kinh. Ca mổ kéo dài hơn 8 giờ, mở ra cơ hội phục hồi một phần vận động cho người bệnh.
Cách đây 3 năm, anh Y.T.H., 22 tuổi, quê Campuchia, gặp tai nạn giao thông nghiêm trọng và được đưa đến Bệnh viện Quốc tế Minh Anh cấp cứu trong tình trạng mất da, lộ xương, gãy xương hở và nhiễm trùng nặng.
Bệnh nhân được đặt khung cố định ngoài, điều trị nhiễm trùng và ghép da. Tuy nhiên, tai nạn để lại tổn thương nặng ở cánh tay. Toàn bộ phần cơ co gập bị hư hỏng và đứt, mạch máu tổn thương, hệ thần kinh gần như bị nhổ rễ từ trên xuống. Cánh tay mất chức năng, không thể co gấp, các ngón tay không cử động, khớp vai cũng không thể dang rộng.
Ngày 12/9, anh Y.T.H. trở lại Bệnh viện Quốc tế Minh Anh với mong muốn phục hồi một phần vận động của cánh tay. Theo BSCKI Trương Văn Tài, người trực tiếp thực hiện ca phẫu thuật, một trong những khó khăn lớn nhất là tìm mạch máu nhận tại vùng tổn thương. Tai nạn trước đó đã làm thay đổi và phá hủy nhiều cấu trúc giải phẫu, khiến việc tìm động mạch và tĩnh mạch phù hợp để nuôi vạt cơ mới gặp nhiều trở ngại.
“Khi chuyển cơ từ nơi khác đến, bắt buộc phải nối lại cả mạch máu lẫn dây thần kinh. Khó khăn nhất vẫn là tìm mạch máu nhận vì vùng này bị tổn thương quá nhiều. Trong nhiều trường hợp, chúng tôi phải tiến hành ghép mạch máu để có đủ chiều dài nối tới cuống mạch của vạt cơ”, BS Tài cho biết.
Trong ca mổ kéo dài hơn 8 giờ, BS Tài cùng ê-kíp lấy một phần cơ dưới đùi, bao gồm cuống mạch máu và dây thần kinh, chuyển lên vùng cánh tay. Các bác sĩ sau đó thực hiện nối ghép mạch máu và thần kinh nhằm tái tạo phần mềm bị khuyết hổng nặng.
Do các mạch máu lớn tại vùng tổn thương đã bị dập nát, ê-kíp phải bóc tách, tìm những mạch máu nhỏ phù hợp với cuống mạch của vạt cơ để nối ghép. Quá trình này được thực hiện với sự hỗ trợ của kính lúp phóng đại, kính vi phẫu và dụng cụ phẫu thuật thần kinh chuyên dụng. Sau phẫu thuật, sức khỏe bệnh nhân ổn định, mạch máu nuôi vạt cơ hoạt động tốt. Theo dự kiến, bệnh nhân có thể xuất viện sau khoảng 10 ngày.
Ca phẫu thuật vừa qua mới là một phần trong kế hoạch tái thiết chức năng cánh tay cho bệnh nhân. Theo BS Trương Văn Tài, bệnh nhân sẽ tiếp tục vật lý trị liệu trong khoảng một năm. Khi vạt cơ chuyển sống ổn định và bắt đầu cử động, các bác sĩ dự kiến lấy gân từ đùi chuyển xuống các ngón tay, hướng đến khả năng nắm và mở đồng thời 5 ngón.
Ở giai đoạn tiếp theo, bệnh nhân dự kiến được thực hiện kỹ thuật chuyển cơ nâng vai xuống cánh tay nhằm hỗ trợ khả năng dang tay ở góc khoảng 90 độ. Theo các bác sĩ, những trường hợp liệt cánh tay kèm tổn thương nặng mạch máu, thần kinh và phần mềm đòi hỏi quá trình điều trị kéo dài, có thể phải trải qua nhiều giai đoạn phẫu thuật kết hợp phục hồi chức năng. Vi phẫu cho phép bác sĩ nối các cấu trúc mạch máu và thần kinh có kích thước nhỏ, từ đó tạo điều kiện tái tạo mô và từng bước phục hồi chức năng cho vùng chi bị tổn thương.
